ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ (DİSLEKSİ) NEDİR?
Kişinin zekasının normal ya da normalin üstünde olmasına rağmen, yaşı, zekası ve verilen eğitim düzeyine göre beklenen düzeyde öğrenememesi Disleksi (özel öğrenme güçlüğü) olarak tanımlanır.
Öğrenme sorunu olan bir çocuğa Özel Öğrenme Güçlüğü tanısı konabilmesinin ilk şartı, çocuğun zekasının normal ya da normalin üstünde olmasıdır. Zeka geriliği olan çocukların yaşadığı öğrenme sorunları Özel Öğrenme Güçlüğü değildir. Bu nedenle bu öğrenciler aynı bakış açısıyla değerlendirilmemelidirle
Özel Öğrenme Güçlüğü doğumdan itibaren var olan, zihnin gelişimiyle ilgili bir sorundur. Az okumayla ya da matematiği sevmemekle oluşmaz. Aksine okumada güçlük yaşadığı için kişi okumaktan kaçınır.
ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN ÇEŞİTLERİ
1-DİSLEKSİ (okuma güçlüğü): Okurken atlama, anlamı bozma, harf – ses uyumu bozukluğu, hızlı okuyamama, harflerin ya da hecelerin yerini değiştirme, heceleme ya da anlamama gibi bir takım bozukluklar görülür.
2-DİSGRAFİ(yazma güçlüğü): ): Yazım hataları, okunaksız ve düzensiz el yazısı , bazı harf, rakam ve sözcükleri ters yazma, b-d, m-n, ı-i, d-t, g-ğ, g-y gibi harfleri karıştırma, sözcükler arasında boşluk bırakmadan ya da sözcüğü birkaç parçaya bölerek yazma gibi bozuklulara rastlanır.
3-DİSKALKULİ(aritmetik bozukluk): Matematik terimlerini, kavramları anlayamama, sayı ve sembolleri tanıyamama, gerekli sembolleri kullanma, eldeli sayıları toplamayı unutma, çarpım tablosunu öğrenmede sınıf arkadaşlarına göre çok geri kalma, problem çözümünde izlenecek adımlara karar verememe biçiminde kendisini gösteren bozukluklarla karşılaşılır
ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN NEDENLERİ
Özel Öğrenme Güçlüğünün nedeni tam olarak bilinmemektedir.
ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN BELİRTİLERİ
0-6 yaş arasındaki belirtileri
- Konuşmada gecikme,
- Kelimeleri yanlış söyleme ,
- Kelimeleri bulmakta güçlük ( örneğin; tencere demek istediğinde “yemek pişirilen şey” diyebilir)
- Kendi ilgi alanı dışındaki aktivitelere karşı isteksizlik,
- Zıt kavramları öğrenememe,
- Benzerlikleri fark edememe,
- Bir elini daha baskın kullanamama,
- Sağını solunu karıştırma,
- Sözel yönergelere dikkat edememe,
- Sıraya koyma güçlüğü,
- Sayıları sırasıyla saymayı öğrenememe,
- Renkleri öğrenememe, karıştırma
- Kafiye bulmakta güçlük (masa-kasa vs)
- Sözcüklerin harflerini değiştirmek ( kocaman-cokaman, köpek-pökek)
- Oyunları sürdürememek, çabuk sıkılmak,
- Özel ilgi alanlarına sahip olmak (hayvanlar, uzay vs.)
- Çatal, makas kullanma, bağcık bağlamada güçlük,
- Sağ ve solunu karıştırma,
- Ayakkabılarını ters giyme,
- Düz çizgi çizememe,
- Daire, kare gibi şekilleri kopyalayamama,
- Şekilleri tersten çizme,
- Taşırmadan boyama yapamama,
- Boyamaları hep karalama şeklinde yapma,
- Bisiklete binememe,
- Çabuk sıkılıp, yarım bırakma,
İLKOKUL DÖNEMİNDEKİ BELİRTİLERİ
- Zekanın normal yada daha üstü olması,
- Okul başarısının zekasına ve yaşına göre beklenenden düşük olması,
- Sözlü sınavlarda daha başarılı, yazılı sınavlarda beklenenden başarısız olması
- Bazı konularda başarılı iken bazı konularda başarısız olması (örneğin; matematik dersi iyiyken geometriden çok başarısız olması)
- Okumayı zor öğrenme,
- Yavaş okuma,
- Heceleyerek okumanın uzun sürmesi,
- Bazı harfleri yazarken ve ya okurken karıştırma (p-b, b-d, k-t, y-h, 6-9,2-5)
- Bazı heceleri ters okuma (ve-ev, çok-koç)
Tersten yazma (ismini Ahmet yerine temhA)
- Okurken ve ya yazarken harf, hece atlama,
- Kelimenin sonlarını uydurarak okuma,
- Noktalama işaretlerini okumada dikkate almama,
- Okumaya karşı isteksizlik
- Başkası okuyunca daha iyi anlama,
- Yazma ödevlerinden kaçınma,
- Yazarken noktalama işaretlerini yazmama,
- Yavaş yazma,
- Okunaksız ve çirkin yazma,
- Tahtadan ödevini geçirmekte zorlanma,
- Ödevini eksik alma,
- Ödev yapmak istememe,
- Ödev yaparken sık yardım isteme, onaylatma ihtiyacı,
- Sık dört işlem hatası yapma,
- +,x işaretlerini karıştırıp toplama yerine çarpma yapma,
- Sayıları tersten okuma (12-21),
- Çarpım tablosunu öğrenememe,
- Bölme işlemine sağdan başlama,
- Kendine göre kısa yollar üretme,
- Kafadan işlem yapma,
- Eldeleri unutma,
- Günleri, ayları sırasıyla sayamama,
- Alfabeyi sırasıyla sayamama,
- Olay ya da öyküleri sırasıyla anlatamama,
- Beden eğitiminde başarısız olma (koşma,top tutma),
- Sık sık yolunu şaşırma
- Jest ve mimikleri anlamama,
- Yanlış yapmaktan korkma,
- Mesafe tahminin yapamama,
- Sağını solunu karıştırma,
- Yıl, ay, gün gibi kavramları karıştırma (hangi mevsimdeyiz denince Mayıs diye yanıt verir).
SIKLIK
Yapılan araştırmalarda öğrenme bozukluğunun sıklığı okula devam eden öğrencilerde % 1-33 olduğu bilinmektedir. Erkeklerde kızlara oranla 3-10 kat daha fazla görülmektedir.
Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Çocuklarla İlgili Nasıl Bir Program İzliyoruz?
İlk önce psikolojik danışmanımızın değerlendirmesinden geçiyor.
Daha sonra özel eğitimcimiz tarafından akademik değerlendirmesi alınıyor.
Ortaklaşa verilen kararla ;gittiği okula,yaş dönemine ve seviyesine uygun bireysel programı hazırlanır.
Çocuğun durumuna bağlı olarak haftada en az 2 seans olmak üzere bireysel eğitimine başlanır.
